Âm thanh cũ kỹ

Bây giờ cuộc sống đã khá hơn, đầy đủ tiện nghi, cũng như nhiều thứ khác bị rơi vào quên lãng, thói quen nghe đài phát thanh trên radio cũng dần dần lãng quên. Nhưng Từ hôm ông nội xuống ở với mình, đêm nào ông cũng bảo mở đài cho ông nghe. Mình hỏi, ông nặng tai thế có nghe đài nói gì không? Ông bảo, nghe không rõ nhưng có nó thấy vui, không có buồn lắm.

Vậy đó, với người già đài tiếng nói đã trở nên một cái gì đó quá đỗi thân quen không thể thiếu được, và cái radio dù cũ kỹ, thậm chí hen rỉ cũng là vật bất khả ly thân.

Có lẽ, nếu không có ông nội, không biết đến bao giờ tôi mới được nghe lại tiếng ọt ẹt, rè rè được phát ra từ cái radio cũ mèm ấy.

Nhớ cái ngày còn nhỏ… khi ấy còn chưa có điện cao thế, cả khu tập thể nông trường có mỗi cái bóng tròn le lói đục ngầu lấy từ nguồn điện máy nổ. Đêm đêm hàng mấy chục người ngồi quanh bếp lửa vừa sưởi ấm vừa chăm chú nghe đài. Ấm nước chè xanh đặc giúp xua đuổi cơn buồn ngủ, lâu lâu mấy đứa nhỏ ăn khoai lang nướng đánh rắm ầm ầm nghe đến vui tai. Thời đó văn hóa giải trí chỉ có mỗi Đài Tiếng nói Việt Nam nên chương trình gì cũng chăm chú nghe dù nó dành cho người lớn, kẻ nhỏ, ông già hay em bé. Tiếng hát thanh niên, cựu chiến binh vui kể, ca nhạc theo yêu cầu, thông tin thời sự trong nước ngoài nước, cải lương, chuyện kể đêm khuya… Cứ ngồi như vậy, kẻ rít thuốc lào, người nhai trầu bỏm bẻm, kẻ gật gà ngủ, người đập muỗi bem bép… cho đến khi hết chương trình chỉ còn tiếng rè rè như hạt mè ti vi thì kéo nhau đi về.

Sáng sớm, nghe câu “Đây là đài tiếng nói Việt Nam, được phát thanh từ Hà Nội, thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” sang sảng trên loa thiếc đầu cổng ra công trường là lũ lượt í ới gọi nhau dậy.

Người lớn vác cuốc, lái máy cày ra công trường, còn bọn nhỏ như tôi thì tranh dành lấy mấy cái đài. Ác liệt đến nỗi, nhiều cái bị văng cả nút điều khiển, móp cả lưới bảo vệ loa. Mà cái thời còn hàng Liên Xô ấy, cái gì cũng to đùng… Cái radio cũng bằng cái laptop hạng nhỏ bây giờ. Toàn bằng sắt nặng trình trịch, nút điều chỉnh thì thô kệch.. được mỗi cái loa… đầu trên mở đầu dưới nghe cứ oang oác.

Đôi lúc nhớ lại rồi nghĩ vẩn vơ… nếu cái hồi còn ăn cơm tập thể, thắp đèn dầu ấy mà không có mấy cái đài chắc đêm buồn thảm và dài lê thê…

Đâu đó, còn những ông bà già nặng tai mò mẫm trên cái phím dò. Hay ở các thôn quê, đài phát thanh phát ngày hai lần, đôi chỗ âm được âm mất. Ngay đến thế hệ như tôi, sắm “dế” xịn có cả radio FM mà chả mấy ai chịu nghe.

Trong kỷ nguyên số này, thông tin nhanh như vũ bão, chỉ cần click chuột là thế giới hiện ra trước mắt từ vụ hở “hàng” của ngôi sao nọ, đến chuyện chăn gối của kẻ nổi tiếng kia... Hơi đâu giới trẻ ngồi bật radio nghe tiếng mấy cô phát thanh viên trên sóng phát thanh?

Cũng chả biết trách ai, nó phải thế. Biết sao giờ.

Còn không… chỉ biết chép miệng… âu cũng là âm thanh của một thời đã xa. (st)